Thuế Thành phố Hồ Chí Minh đã chính thức phố biến các điểm mới quan trọng tại Nghị định số 252/2026/NĐ-CP, trong đó quy định rõ ranh giới và nghĩa vụ của các bên liên quan đối với công tác quản lý thuế. Việc bổ sung trách nhiệm phối hợp và kết nối dữ liệu giữa các cơ quan, tổ chức tài chính và truyền thông nhằm hướng tới mục tiêu gia tăng hiệu quả giám sát, hạn chế rủi ro thất thu ngân sách và đảm bảo tính minh bạch trong hoạt động kinh doanh.
Dưới đây là chi tiết trách nhiệm của 5 nhóm đối tượng liên quan được quy định tại Nghị định.
Trách nhiệm của các Bộ, cơ quan ngang Bộ và cơ quan nhà nước
Các cơ quan quản lý nhà nước có trách nhiệm thiết lập cơ chế trao đổi thông tin đồng bộ:
Kết nối dữ liệu tự động: Thực hiện chia sẻ và kết nối dữ liệu điện tử tự động giữa hệ thống thông tin của các Bộ, ngành với cơ quan quản lý thuế theo định kỳ hoặc theo khoảng thời gian quy định.
Thống nhất hệ thống dữ liệu: Tạo điều kiện cho cơ quan thuế tra cứu, đối soát thông tin hoạt động của người nộp thuế (NNT) một cách nhanh chóng và chính xác.
Trách nhiệm của tổ chức tín dụng và tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán
Các ngân hàng thương mại và đơn vị trung gian thanh toán đóng vai trò then chốt trong việc kiểm soát dòng tiền giao dịch:
Cung cấp thông tin tài khoản: Cung cấp đầy đủ chi tiết về tài khoản thanh toán của NNT cho cơ quan thuế khi có yêu cầu.
Phối hợp xử lý giao dịch bất thường: Chủ động phối hợp với cơ quan quản lý thuế ngay khi phát hiện các giao dịch tài chính có dấu hiệu bất thường hoặc nghi vấn rủi ro về thuế.
Trách nhiệm của tổ chức thực hiện khai thay, nộp thay thuế
Các đơn vị, đại lý hoặc tổ chức có nghĩa vụ kê khai và nộp thuế thay cho cá nhân/doanh nghiệp cần tuân thủ quy định về báo cáo tài chính:
Cung cấp số liệu khấu trừ: Cung cấp đầy đủ, chính xác thông tin chi tiết về số tiền thuế và các khoản thu khác đã thực hiện khấu trừ hoặc nộp thay cho NNT.
Đảm bảo tính minh bạch: Lưu trữ và đối chiếu chứng từ nộp thay để phục vụ công tác kiểm tra, thanh tra thuế.
Trách nhiệm của các cơ quan thông tin, báo chí
Mạng lưới truyền thông và báo chí tham gia cung cấp thông tin thị trường làm căn cứ tham chiếu quản lý thuế:
Cung cấp dữ liệu thị trường: Cung cấp thông tin liên quan đến hoạt động sản xuất kinh doanh, chiến lược quảng cáo, chương trình khuyến mại, biến động giá bán và diễn biến thị trường của các đơn vị kinh doanh.
Hỗ trợ công tác giám sát: Cung cấp cơ sở dữ liệu thực tế giúp cơ quan thuế đánh giá mức độ tuân thủ nghĩa vụ thuế của doanh nghiệp.
Trách nhiệm trao đổi thông tin quốc tế (Diễn đàn toàn cầu - OECD)
Đối với các giao dịch xuyên biên giới và tổ chức quốc tế, Nghị định mở rộng phạm vi thu thập dữ liệu theo chuẩn mực chung:
Chia sẻ dữ liệu chủ sở hữu: Cung cấp thông tin, dữ liệu về chủ sở hữu pháp lý, chủ sở hữu hưởng lợi cuối cùng của doanh nghiệp.
Minh bạch tài chính quốc tế: Phối hợp trao đổi thông tin ngân hàng, tài liệu kế toán... theo các cam kết hợp tác quốc tế nhằm chống tránh thuế và chuyển giá.
Lời kết
Mục tiêu cốt lõi của Nghị định 252/2026/NĐ-CP là xây dựng một mạng lưới quản lý thuế đa chiều, tăng cường sự phối hợp chặt chẽ giữa tất cả các bên liên quan. Việc minh bạch hóa dòng tiền và tự động hóa chia sẻ dữ liệu không chỉ nâng cao hiệu quả thu ngân sách mà còn tạo môi trường kinh doanh bình đẳng, lành mạnh cho các doanh nghiệp tuân thủ tốt pháp luật.