Nhằm hướng dẫn thi hành Luật Thuế thu nhập cá nhân (TNCN) một cách đồng bộ và sát thực tế, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 253/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp tổ chức thực hiện. Trong đó, các quy định liên quan trực tiếp đến dòng thu nhập từ tiền lương, tiền công của cá nhân cư trú có nhiều điều chỉnh quan trọng mà kế toán doanh nghiệp và người lao động cần đặc biệt lưu ý.

Dưới đây là tổng hợp chi tiết các điểm mới thuộc Kỳ 1 nhằm giúp các đơn vị chủ động cập nhật và thực thi đúng chính sách thuế hiện hành.

Xác định lại các khoản thu nhập chịu thuế từ tiền lương, tiền công

Nghị định mới làm rõ phạm vi các khoản tiền thù lao và lợi ích bằng tiền hoặc không bằng tiền mà cá nhân nhận được từ người sử dụng lao động:

• Tiền thù lao từ cung cấp dịch vụ của cá nhân: Quy định áp dụng đối với cá nhân không đăng ký kinh doanh, không đăng ký thuế cho hoạt động kinh doanh, không phân biệt việc cá nhân đó có hay không có giấy phép hoặc chứng chỉ hành nghề theo quy định.

• Tiền ăn giữa ca, ăn trưa: Khoản chi tiền ăn giữa ca, ăn trưa do người sử dụng lao động chi trực tiếp cho người lao động sẽ tính vào thu nhập chịu thuế đối với phần vượt quá 1,2 triệu đồng/người/tháng.

Các khoản thu nhập không tính vào thu nhập chịu thuế của người lao động

Một số khoản phúc lợi và trợ cấp đặc thù được loại trừ khỏi thu nhập chịu thuế TNCN để đảm bảo quyền lợi cho người đi làm:

• Lợi ích về nhà ở tại đơn vị làm việc: Nhà ở do người sử dụng lao động xây dựng để cung cấp cho người lao động đang làm việc tại đơn vị, bao gồm cả tiền điện, nước và các dịch vụ tiện ích đi kèm (nếu có).

• Trợ cấp thôi việc, trợ cấp mất việc làm pháp định: Miễn thuế đối với các khoản trợ cấp theo đúng quy định của pháp luật lao động, bao gồm cả phần chi trả thực tế vượt mức trợ cấp nêu trên do tổ chức, doanh nghiệp quy định cụ thể tại quy chế tài chính, quy chế nội bộ, hợp đồng lao động hoặc thỏa ước lao động tập thể.

• Các khoản thu nhập khác từ nguồn tài chính công đoàn: Tiền và lợi ích nhận được từ nguồn tài chính công đoàn không mang tính chất tiền lương, tiền công theo Luật Công đoàn; tiền chế độ dinh dưỡng, chế độ đặc thù chăm sóc bảo đảm sức khỏe và sinh lý phụ nữ theo quy định tại Nghị định số 349/2025/NĐ-CP.

Thời hạn đăng ký người phụ thuộc và hồ sơ chứng minh

Quy trình đăng ký giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc được chuẩn hóa mốc thời gian rõ ràng để tạo thuận lợi cho công tác quyết toán:

• Thời hạn hoàn thành thủ tục: Việc đăng ký người phụ thuộc cùng với nộp hồ sơ chứng minh người phụ thuộc phải được thực hiện trước ngày 31 tháng 12 của năm tính thuế.

• Hiệu lực áp dụng: Kết quả đăng ký này được thực hiện ổn định cho các năm tiếp theo nếu người nộp thuế không có sự thay đổi về đối tượng hoặc hoàn cảnh của người phụ thuộc.

Định mức giới hạn đối với các khoản giảm trừ đặc thù

Nghị định thiết lập các hạn mức giảm trừ tối đa đối với các khoản chi bảo hiểm, y tế và giáo dục của cá nhân:

• Giảm trừ bảo hiểm tối đa: Áp dụng mức giảm trừ tối đa 3 triệu đồng/tháng đối với các khoản đóng góp tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung, mua bảo hiểm hưu trí tự nguyện và bảo hiểm nhân thọ.

• Giảm trừ chi khám, chữa bệnh tối đa: Áp dụng mức giảm trừ tối đa 23 triệu đồng/năm đối với các khoản chi cho khám bệnh, chữa bệnh tại cơ sở y tế trong nước thuộc phạm vi danh mục do bảo hiểm y tế chi trả.

• Giảm trừ chi cho giáo dục - đào tạo tối đa: Áp dụng mức giảm trừ tối đa 24 triệu đồng/năm đối với học phí giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông, giáo dục nghề nghiệp, giáo dục đại học và các kỹ năng chuyên môn khác phát sinh tại các cơ sở giáo dục - đào tạo hợp pháp.

Việc nắm rõ các định mức và quy chuẩn mới tại Nghị định số 253/2026/NĐ-CP sẽ giúp doanh nghiệp tối ưu hóa phương án quyết toán thuế, bảo vệ quyền lợi hợp pháp cho người lao động và tránh các rủi ro chậm trễ hồ sơ trong năm tài chính.