Bên cạnh chính sách Bảo hiểm xã hội (BHXH) bắt buộc dành cho khối lao động có hợp đồng, BHXH tự nguyện là giải pháp an sinh xã hội nhân văn, giúp nhóm lao động tự do và người dân chưa thuộc diện tham gia bắt buộc tự tạo lập quỹ dự phòng tài chính cho tương lai. Việc tham gia sớm không chỉ hỗ trợ bảo vệ sức khỏe, tài chính ở thời điểm hiện tại mà còn là khoản tích lũy an toàn khi về già.
Để giúp người đọc nắm rõ toàn bộ quy định về đối tượng, mức đóng và quyền lợi khi tham gia, TS24 xin chia sẻ tổng hợp thông tin chi tiết qua bài viết dưới đây.
Đối tượng tham gia BHXH tự nguyện
Theo quy định pháp luật hiện hành, người tham gia BHXH tự nguyện bao gồm:
Công dân Việt Nam từ đủ 15 tuổi trở lên: Không thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc và không phải là người đang hưởng lương hưu, trợ cấp BHXH hay trợ cấp hằng tháng.
Lao động có hợp đồng tạm hoãn: Người làm việc theo hợp đồng lao động có thời hạn (từ đủ 01 tháng trở lên), cán bộ, công chức, viên chức đang trong thời gian tạm hoãn thực hiện hợp đồng lao động/hợp đồng làm việc (trừ trường hợp hai bên có thỏa thuận đóng BHXH bắt buộc trong khoảng thời gian này).
Mức đóng hằng tháng và chính sách hỗ trợ từ Nhà nước
Mức đóng BHXH tự nguyện hằng tháng được xác định theo công thức: 22% x Mức thu nhập làm căn cứ đóng – Mức hỗ trợ từ Ngân sách Nhà nước.
Căn cứ xác định thu nhập đóng: Người tham gia được chủ động lựa chọn mức thu nhập làm căn cứ đóng trong khoảng quy định:
Mức tối thiểu: Bằng mức chuẩn hộ nghèo của khu vực nông thôn (1.500.000 đồng/tháng).
Mức tối đa: Bằng 20 lần mức tham chiếu tại thời điểm đóng (50.600.000 đồng/tháng, tính theo mức tham chiếu hiện hành 2.530.000 đồng/tháng).
Mức hỗ trợ từ Ngân sách Nhà nước: Nhà nước hỗ trợ kinh phí đóng theo tỷ lệ phần trăm tính trên mức đóng BHXH tự nguyện hằng tháng của chuẩn hộ nghèo nông thôn:
Hỗ trợ 50%: Hộ nghèo hoặc người dân sinh sống tại xã đảo, đặc khu theo quy định.
Hỗ trợ 40%: Hộ cận nghèo.
Hỗ trợ 30%: Người dân tộc thiểu số.
Hỗ trợ 20%: Các đối tượng còn lại.
Phương thức linh hoạt cho người tham gia
Nhằm giúp người lao động chủ động sắp xếp tài chính phù hợp với mức thu nhập, pháp luật cho phép lựa chọn nhiều phương thức đóng linh hoạt:
Đóng định kỳ hằng tháng.
Đóng định kỳ 03 tháng, 06 tháng hoặc 12 tháng một lần.
Đóng một lần cho nhiều năm về sau (tối đa không quá 05 năm / 60 tháng).
Đóng một lần cho thời gian còn thiếu để đủ điều kiện hưởng lương hưu (tối đa không quá 05 năm / 60 tháng).
Trọn bộ quyền lợi dành cho người tham gia BHXH tự nguyện
Khi tham gia BHXH tự nguyện, người dân sẽ nhận được hệ thống quyền lợi an sinh đa dạng và thiết thực:
Chế độ trợ cấp thai sản: Được hưởng khoản hỗ trợ tài chính khi sinh con theo quy định.
Chế độ hưu trí & điều chỉnh lương hưu: Nhận khoản lương hưu hằng tháng để chủ động trang trải cuộc sống khi hết tuổi lao động; tiền lương hưu định kỳ được Nhà nước điều chỉnh tăng theo chỉ số giá tiêu dùng.
Thẻ BHYT miễn phí: Được cấp thẻ Bảo hiểm y tế hoàn toàn miễn phí trong suốt thời gian hưởng lương hưu với mức hưởng cao để chăm sóc sức khỏe.
Chế độ tử tuất: Trường hợp người tham gia không may qua đời, thân nhân hợp pháp sẽ được nhận trợ cấp mai táng và trợ cấp tuất theo quy định.
Quyền lợi nhận BHXH một lần: Trường hợp không tiếp tục tích lũy và có nguyện vọng, người tham gia được giải quyết hưởng BHXH một lần hoặc lựa chọn hưởng trợ cấp hằng tháng theo quy định.
Địa điểm đăng ký và thủ tục thực hiện
Người dân có nhu cầu tham gia có thể dễ dàng hoàn tất thủ tục kê khai (theo mẫu quy định) qua các kênh tiếp nhận sau:
Đăng ký trực tiếp tại Cơ quan BHXH nơi gần nhất.
Kê khai tại các Tổ chức hỗ trợ phát triển đối tượng BHXH, BHYT (điểm thu BHXH địa phương).
Thực hiện thủ tục trực tuyến qua Cổng Dịch vụ công Quốc gia hoặc Cổng Dịch vụ công của BHXH Việt Nam.
Lời kết
BHXH tự nguyện chính là giải pháp chủ động giúp người lao động tự do xây dựng tấm lưới an sinh an toàn cho bản thân. Tích lũy BHXH tự nguyện ngay hôm nay không chỉ giảm bớt nỗi lo về chi phí y tế hay thu nhập lúc tuổi già mà còn mang lại sự tâm an tâm bền vững cho gia đình trong tương lai.