Trợ cấp hưu trí xã hội là một trong những điểm mới cốt lõi của Luật Bảo hiểm xã hội 2024, có hiệu lực từ ngày 01/07/2025. Đây được xem là tầng an sinh quan trọng nhằm bảo vệ nhóm người cao tuổi không có lương hưu. Tính đến đầu năm 2026, chính sách này đã đi vào thực tiễn với nhiều điều chỉnh tích cực từ phía trung ương và các địa phương, hướng tới mục tiêu đảm bảo mức sống tối thiểu cho người dân.

Đối tượng và quyền lợi khi tham gia hệ thống hưu trí xã hội

Theo quy định hiện hành, hệ thống hưu trí xã hội mở rộng vòng tay bảo trợ đối với hai nhóm đối tượng chính:

• Người từ đủ 75 tuổi trở lên: Không có lương hưu hoặc các khoản trợ cấp bảo hiểm xã hội (BHXH) hàng tháng khác.

• Người từ đủ 70 đến dưới 75 tuổi: Thuộc diện hộ nghèo hoặc hộ cận nghèo theo tiêu chuẩn quy định.

Bên cạnh khoản hỗ trợ tài chính trực tiếp, người thuộc diện thụ hưởng còn được ngân sách nhà nước đảm bảo hai chế độ đi kèm là: Cấp thẻ Bảo hiểm y tế (BHYT) miễn phí và Hỗ trợ chi phí mai táng khi qua đời.

Sự chủ động của các địa phương trong việc nâng cao mức trợ cấp

Mặc dù mức trợ cấp hưu trí xã hội chung do ngân sách trung ương đảm bảo là 500.000 đồng/người/tháng, tuy nhiên, pháp luật cho phép các tỉnh thành căn cứ vào nguồn lực kinh tế riêng để thực hiện các chính sách hỗ trợ bổ sung.

Tính đến nay, đã có 5 địa phương tiên phong trong việc nâng mức chuẩn này nhằm hỗ trợ người cao tuổi tốt hơn trước biến động giá cả:

Điển hình như tại Quảng Ninh, với khoảng 25.600 người thụ hưởng, địa phương đã quyết định chi thêm 200.000 đồng/người từ ngân sách tỉnh, nâng tổng mức nhận được lên cao nhất cả nước. Tại TP. Hồ Chí Minh, mức 650.000 đồng cũng đã được áp dụng rộng rãi từ cuối năm 2025, kế thừa và phát triển từ các chính sách an sinh đặc thù của thành phố.

Đề xuất tăng mức chuẩn trợ cấp xã hội lên 600.000 đồng

Dù đã có những cải thiện nhất định, Bộ Y tế nhận định mức 500.000 đồng hiện nay vẫn còn khá thấp so với thực tế đời sống. Con số này mới chỉ đáp ứng khoảng 17,8% chuẩn nghèo khu vực đô thị và 22,7% chuẩn nghèo khu vực nông thôn.

Để thu hẹp khoảng cách này, cơ quan soạn thảo đang lấy ý kiến dự thảo sửa đổi Nghị định 20/2021/NĐ-CP với đề xuất:

• Tăng mức chuẩn trợ cấp thêm 20%: Nâng từ 500.000 đồng lên 600.000 đồng/tháng.

• Mục tiêu: Đưa mức hỗ trợ lên tương đương 21,4% chuẩn nghèo đô thị và 27,3% chuẩn nghèo nông thôn.

Việc điều chỉnh này không chỉ có ý nghĩa về mặt tài chính mà còn tạo "dư địa" pháp lý để các địa phương tiếp tục nâng mức hỗ trợ đặc thù, giúp người cao tuổi yếu thế có nguồn thu nhập ổn định và bền vững hơn.

Ý nghĩa của việc cải cách chính sách an sinh năm 2026

Lộ trình tăng trợ cấp hưu trí xã hội được xem là bước đi tất yếu, song hành cùng công cuộc cải cách tiền lương và nỗ lực bù đắp trượt giá (CPI). Việc đảm bảo thu nhập cho nhóm người không có lương hưu giúp giảm bớt gánh nặng cho gia đình, xã hội, đồng thời khẳng định cam kết của Nhà nước trong việc "không để ai bị bỏ lại phía sau" trong tiến trình phát triển kinh tế.

Hy vọng những thông tin tổng hợp trên từ TS24 đã cung cấp cho quý độc giả cái nhìn rõ nét về những thay đổi tích cực trong chính sách hưu trí xã hội hiện nay. Đừng quên theo dõi các bài viết tiếp theo để cập nhật kịp thời các quy định pháp luật mới nhất.