Nhằm đảm bảo tính đồng bộ với lộ trình cải cách tiền lương, Bộ Nội vụ hiện đang lấy ý kiến dự thảo Nghị định về việc điều chỉnh lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội (BHXH) và trợ cấp hằng tháng. Điểm nhấn của dự thảo này là đề xuất hai phương án điều chỉnh tăng mức hưởng, dự kiến áp dụng từ ngày 01/07/2026, tập trung vào mục tiêu thu hẹp khoảng cách thu nhập và nâng cao đời sống cho người nghỉ hưu.
Chi tiết 10 nhóm đối tượng thuộc diện điều chỉnh
Dự thảo quy định phạm vi điều chỉnh rộng rãi, bao gồm các nhóm đối tượng cụ thể sau:
Cán bộ, công chức, viên chức, công nhân và người lao động (bao gồm cả người tham gia BHXH tự nguyện).
Lực lượng vũ trang: Quân nhân, Công an nhân dân và người làm công tác cơ yếu.
Cán bộ cấp xã, phường, thị trấn đang hưởng lương hưu hoặc trợ cấp hằng tháng theo các nghị định qua các thời kỳ.
Người đang hưởng trợ cấp mất sức lao động hằng tháng hoặc trợ cấp theo các quyết định đặc thù dành cho người hết tuổi lao động.
Công nhân cao su đang hưởng trợ cấp hằng tháng theo quy định cũ.
Quân nhân tham gia kháng chiến chống Mỹ (dưới 20 năm công tác) đã phục viên, xuất ngũ.
Cán bộ, chiến sĩ Công an nhân dân tham gia kháng chiến chống Mỹ (dưới 20 năm công tác) đã thôi việc.
Đối tượng tham gia chiến tranh bảo vệ Tổ quốc, làm nhiệm vụ quốc tế tại Campuchia và Lào sau năm 1975.
Người đang hưởng trợ cấp tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp hoặc trợ cấp tuất hằng tháng (trước ngày 01/01/1995).
Đối tượng hưởng trợ cấp hằng tháng theo quy định mới tại Điều 23 của Luật BHXH 2024.
Phân tích 02 phương án điều chỉnh từ ngày 01/07/2026
Bộ Nội vụ đưa ra hai kịch bản điều chỉnh để các cơ quan thẩm quyền xem xét và quyết định:
Phương án 1 (Kết hợp tỷ lệ % và số tiền tuyệt đối):
Nhóm 1 đến nhóm 7: Tăng thêm 4,5% kết hợp cộng thêm 200.000 đồng/tháng dựa trên mức hưởng tại thời điểm tháng 6/2026.
Nhóm 8, 9 và 10: Tăng trực tiếp 8% trên mức trợ cấp hiện hưởng.
Phương án 2 (Điều chỉnh đồng nhất theo tỷ lệ %):
Áp dụng mức tăng chung 8% cho toàn bộ các nhóm đối tượng quy định trong Nghị định.
Cơ chế hỗ trợ đặc biệt cho người nghỉ hưu trước năm 1995: Sau khi áp dụng một trong hai phương án trên, nếu mức hưởng vẫn thấp hơn 3.800.000 đồng/tháng, nhà nước sẽ tiếp tục điều chỉnh:
Người hưởng dưới 3.500.000 đồng: Tăng thêm 300.000 đồng/người/tháng.
Người hưởng từ 3.500.000 đến dưới 3.800.000 đồng: Tăng để đạt mức sàn 3.800.000 đồng/tháng.
Lý do đề xuất thay đổi cách thức điều chỉnh
Việc đưa ra hai phương án, đặc biệt là phương án kết hợp giữa số tương đối (%) và số tuyệt đối (tiền mặt), xuất phát từ những mục tiêu chiến lược của Luật BHXH 2024 và Nghị quyết số 28-NQ/TW:
Tính chia sẻ và công bằng: Nếu chỉ tăng theo tỷ lệ phần trăm, mức chênh lệch tuyệt đối về lương hưu giữa người cao và người thấp sẽ ngày càng nới rộng. Việc cộng thêm một khoản tiền cố định (200.000 đồng) giúp những người có lương hưu thấp nhận được tỷ lệ tăng trưởng thực tế cao hơn.
Thu hẹp khoảng cách: Đáp ứng nguyện vọng của cử tri và đại biểu Quốc hội trong việc cải thiện thu nhập cho nhóm đối tượng nghỉ hưu ở các thời kỳ cũ, vốn có nền lương thấp.
Bảo toàn giá trị trước lạm phát: Việc duy trì mức tăng 4,5% vẫn đảm bảo giá trị đồng tiền của người hưởng trước biến động của chỉ số giá tiêu dùng (CPI), trong khi phần tiền cộng thêm đóng vai trò là "đòn bẩy" an sinh.
Mức lương hưu và trợ cấp sau đợt điều chỉnh này sẽ trở thành căn cứ tính toán cho các lần điều chỉnh định kỳ tiếp theo, đảm bảo quyền lợi lâu dài cho người lao động.